40’ın Karekökü Nedir? Bir İzmir Akşamında Başlayan Fazla Düşünme Serüveni
Herkese merhaba! Bugün Baharkizyurdu olarak sizlere “40’ın karekökü nedir” hakkında rehber niteliğinde bir yazı sunuyoruz.
İzmir’de akşamüstü… Kordon’da oturmuşum, deniz hafif dalgalı, simit ısırıyorum ama aklım bambaşka yerde. Arkadaşım yanımda telefona bakıyor, bir anda kafasını kaldırıp soruyor:
“40’ın karekökü nedir ya?”
İşte o an her şey durdu. Martı bile “bir saniye” dedi sanki. Çünkü bazı sorular vardır, matematik sorusu gibi görünür ama aslında insanın iç dünyasına açılan gizli bir kapıdır. 40’ın karekökü nedir sorusu da tam olarak öyle bir şey.
Ben o an cevabı biliyor muydum? Evet. Ama mesele bilmek değil zaten. Mesele, o cevabın zihinde açtığı gereksiz ama bir o kadar büyüleyici düşünce tüneli.
40’ın Karekökü Nedir? Basit Bir Sayının Karmaşık Hissi
Teknik olarak konuşalım: 40’ın karekökü yaklaşık olarak 6,3249’dur.
Ama bunu böyle deyince olay bitmiyor. Çünkü insan beyni “yaklaşık” kelimesini asla hafife almaz. “Yaklaşık mı? Ne kadar yaklaşık? 6 mı, 7 mi, arada ne oluyor?” diye içten içe sorgulamaya başlar.
Ben de aynen öyle oldum.
Arkadaşım telefona bakmaya devam ediyor, ben ise kafamda 6,3249 sayısını İzmir trafiğinde sıkışmış arabalar gibi yan yana diziyorum.
İç ses:
“6,3… tamam güzel. Peki 0,0249 ne? O neyin nesi? Orada ne yaşanıyor?”
İşte 40’ın karekökü nedir sorusu, aslında küçük bir sayıdan çok büyük bir zihinsel kaos üretme makinesi.
Kordon’da Matematik Yapmaya Çalışan Bir Genç Olmanın Zorluğu
İzmir Kordon’da matematik düşünmek kolay iş değil. Bir yanda çekirdek çıtlatan insanlar, bir yanda bisikletliler, bir yanda “hayat çok güzel ya” diyen turistler…
Ben ise zihnimde şu hesap:
√40 ≈ 6,3249
Ama dışarıdan bakınca sahne şu:
Ben boş boş denize bakıyorum, yüzümde ciddi bir ifade var.
Yanımdaki arkadaş:
“Ne düşünüyorsun?”
Ben:
“40’ın karekökü nedir…”
O:
“…neden düşündün bunu?”
İşte asıl trajedi burada başlıyor. Çünkü bu soru bir kere soruldu mu, geri dönüşü yok.
40’ın Karekökü Nedir? Matematiğin Günlük Hayata Sızması
Matematik genelde okul sıralarında kalır sanılır ama öyle değildir. O, en saçma anlarda hayatın içine sızar.
Mesela markette 40 liralık alışveriş yaparken bile beynim otomatik şunu fısıldar:
“Bak bu sayı var ya… karekökü 6,3 falan…”
Kasiyer “kart mı nakit mi?” derken ben içimden şunu hesaplıyorum:
“40’ın karekökü nedir diye düşünmek yerine keşke 40 lira daha alsaydım da kahve içseydim.”
Ama yok. Beyin bırakmıyor.
İç Sesin Matematikle İmtihanı
İç sesimle aram biraz karışık. Kendisi genelde geceleri aktif olur ama matematik görünce gündüz de mesaiye başlıyor.
İç ses:
“40’ı neden kareköküne ayırıyorsun?”
Ben:
“Bilmiyorum, arkadaş sordu.”
İç ses:
“Arkadaşın hayatını mı sorguluyorsun, sayıları mı?”
Ben:
“…ikisi de olabilir.”
İşte 40’ın karekökü nedir sorusu bazen bir matematik sorusu değil, kimlik krizi tetikleyicisidir.
40’ın Karekökü Nedir? Yanlış Hesapların Psikolojisi
İtiraf ediyorum: İlk öğrendiğimde 40’ın karekökünü yanlış hatırlamıştım.
Aklımda 6 mıydı, 7 mi diye bir kavga vardı.
Ve insan yanlış hatırlayınca daha da bağlanıyor konuya. Çünkü artık mesele doğruyu bilmek değil, egoyu kurtarmak oluyor.
Bir gün arkadaş grubunda aynı soru geldi:
“40’ın karekökü nedir?”
Ben hiç düşünmeden:
“6,5 gibi bir şey.”
Sessizlik.
Sonra biri telefondan baktı:
“6,32.”
O an içimde küçük bir çöküş.
Ama dışarıdan:
“6,3 zaten dedim işte.”
İzmirli olmanın verdiği özgüvenle kriz yönetimi.
Küçük Bir Sayı, Büyük Bir Ego Savaşı
Matematik soruları bazen insanın kendine olan güvenini test eder.
40’ın karekökü nedir sorusu da tam olarak şunu yaptırır:
“Ben ne kadar hatırlıyorum? Ne kadar biliyorum? Ve neden hatırlamıyorum?”
Bazen cevaplardan çok, cevabı hatırlamaya çalışırken geçen süre daha önemlidir.
40’ın Karekökü Nedir? Sokak Zekâsı vs Matematik Zekâsı
İzmir’de büyümüş biri olarak sokak zekâsına güvenim yüksektir.
Mesela biri bana yol sorarsa:
“Şuradan dümdüz git, sonra sağ.”
Ama matematikte işler öyle değil.
“40’ın karekökü nedir?”
Burada “şuradan biraz al, sonra yuvarla” diyemiyorsun.
Ama deniyorum:
“Şey… 6 ile 7 arasında bir yerde…”
Bu bile aslında felsefi bir cevap gibi geliyor bazen.
Yuvarlama Sanatı: Hayatın Gerçek Mühendisliği
Gerçek hayatta kimse 6,3249 kullanmaz.
Herkes:
“6,3 işte.”
Bu yüzden 40’ın karekökü nedir sorusunun gerçek cevabı aslında şudur:
“Hayatı ne kadar hassas yaşamak istediğine bağlı.”
Ben çoğu zaman 6,3’te kalıyorum. Çünkü 6,3249 biraz fazla detaylı. İzmir sıcağında kim o virgülleri takip edecek?
40’ın Karekökü Nedir? Günlük Dramlar ve Küçük Aydınlanmalar
Bir gün evde oturuyorum. Klima çalışmıyor. Ter içinde düşünceler akıyor.
Telefon elimde, hesap makinesi açık.
Yazdım:
√40
Ekranda çıktı: 6,324555…
Ve ben o an düşündüm:
“Bu sayı gerçekten bu kadar hassas olmak zorunda mıydı?”
İç ses:
“Evet.”
Ben:
“Hayır.”
İç ses:
“Matematik sana sormaz.”
İşte 40’ın karekökü nedir sorusu, insanın kontrol illüzyonunu kıran küçük bir gerçeklik darbesi gibi.
Bir Sayının Fazla Gerçek Olması Sorunu
Bazı sayılar vardır, yuvarlarsın geçersin.
Ama bazıları seni bırakmaz.
40 öyle bir sayı.
Ne tam kare, ne tam rahat.
Sürekli arada kalmış gibi.
Tıpkı bazı düşünceler gibi:
“Acaba mesaj atsam mı?”
“Acaba yanlış mı anlar?”
“Acaba 6,3 müydü 6,4 müydü?”
40’ın Karekökü Nedir? Arkadaş Muhabbetlerinin Gizli Kahramanı
Arkadaş ortamında bir sessizlik olur.
Birisi boşluğu doldurmak için der:
“40’ın karekökü nedir?”
İşte o an herkesin içindeki “ben biliyorum ama söylemeye üşeniyorum” modu aktif olur.
Biri telefona bakar, biri tahmin eder, biri konuyu değiştirir:
“Abi bu arada maç ne oldu?”
Ama ben biliyorum ki o soru havada asılı kaldı.
O Sorunun Gölgesi
Bazı sorular cevaplandıktan sonra bile bitmez.
40’ın karekökü nedir sorusu da öyledir.
Cevabı verilir:
6,3249
Ama zihinde yankısı kalır:
“Nasıl yani… 40 bu kadar ‘tam olmayan’ bir şey mi?”
40’ın Karekökü Nedir? Fazla Düşünen Bir Beynin Günlüğü
Gece oluyor.
İzmir sessizleşiyor.
Ben yatakta.
Ama beynim hâlâ aktif.
İç ses:
“40’ın karekökü…”
Ben:
“Yeter.”
İç ses:
“6,3249…”
Ben:
“Biliyorum!”
Ama o artık durmuyor.
Çünkü bazı bilgiler öğrenildikten sonra unutulmaz, sadece rahatsız edici bir arka plan sesi olur.
Matematikle Barışma Denemesi
Bir noktada şunu kabul ediyorsun:
Evet, 40’ın karekökü nedir sorusunun cevabı basit.
Ama bu basitlik, insanın kafasında karmaşık yollar açıyor.
Ve belki de mesele hiç cevap değildi.
Mesele, o cevaba giderken kafanın nereye gittiğiydi.
Umarız “40’ın karekökü nedir” hakkındaki bu rehber işinize yaramıştır. Baharkizyurdu ailesiyle kalmaya devam edin!
Son Bir Düşünce Değil, Devam Eden Bir Gürültü
Daha Fazlası İçin: Jake nedir ?
Şimdi biri yine sorsa:
“40’ın karekökü nedir?”
Cevabım net:
6,3249.
Ama içimden geçen şu olur:
“Ve bu sayı, bir akşam Kordon’da başlayan gereksiz ama güzel bir düşünce zincirinin sebebidir.”
Çünkü bazı sorular cevaplanmak için değil, insanın zihnini biraz karıştırmak için vardır.
Ve garip olan şu:
En çok da o karışıklık hatırlanır.